Je gaat in Griekenland uit eten en bestelt geen hoofdgerecht. In plaats daarvan komen er tien kleine schaaltjes op tafel, en je eet er een avond lang van. Dat is meze. Geen voorgerecht, maar een manier van eten en samenzijn. Hoe werkt het precies, en waar komt het vandaan? Wil je breder kijken, lees dan ook over eten in Griekenland.
Even over de naam: je ziet het ook geschreven als mezze, met dubbele z. Dat is meer de spelling uit het Midden-Oosten. In Griekenland zeggen ze meze, en meerdere noem je mezedes.
Waar meze vandaan komt
Het woord meze komt uit het Perzisch en betekent zoiets als “smaak” of “hapje”. Het reisde mee met het Ottomaanse Rijk en raakte zo verspreid over Griekenland, Turkije, de Balkan en het Midden-Oosten. Overal nam men het over en gaf er een eigen draai aan.
Maar het idee zelf is in Griekenland nog veel ouder. Al in de oudheid werden er bij de symposia, de Griekse drinkgelagen, kleine hapjes geserveerd bij de wijn: olijven, kaas, vis. Eten en drinken en praten, alles tegelijk. Meze is dus niet zomaar een gerecht. Het is een eeuwenoude manier van aan tafel zitten.
Hoe het werkt
De regel is simpel: niemand bestelt voor zichzelf. Je bestelt voor de tafel, en alles wordt gedeeld. Er is geen vaste volgorde van gangen. De schaaltjes komen als ze klaar zijn, je pakt overal een beetje van, en je schuift de borden door.
En je hebt geen haast. Een meze-avond duurt uren. Je begint met een paar schaaltjes, drinkt erbij, praat, en bestelt onderweg nog wat bij als de tafel daarom vraagt. Het draait net zo goed om het gezelschap als om het eten. Dat is precies de bedoeling.
Een mooi voorbeeld vind je in de havenstad Volos, bekend om zijn tsipouradiko’s. Daar bestel je een rondje tsipouro, en bij elk rondje krijg je vanzelf een klein mezehapje erbij. Hoe meer je drinkt, hoe meer er komt.
Wat je bestelt
De klassiekers ken je deels al. Tzatziki, de dip van yoghurt, komkommer en knoflook. Dolmadakia, wijnbladeren gevuld met rijst. Saganaki, kaas gebakken in de pan. Daarnaast dips van vis (taramosalata) of aubergine (melitzanosalata), gehaktballetjes (keftedes), grote witte bonen in tomatensaus (gigantes), en gegrilde octopus aan de kust. Wil je het pittig? Vraag naar tirokafteri, een dip van feta met chilipeper.
Een tip: kijk wat er rond je op tafel staat bij de Grieken zelf, en wijs gerust. Op veel plekken eten ze precies wat het seizoen geeft.
Het drankje hoort erbij
Meze zonder drank is half werk. Klassiek drink je er ouzo bij, de anijslikeur, of tsipouro, een sterkere druivenstook. Op Kreta heet die laatste raki. Een leuk weetje: doe je water of een ijsblokje in je ouzo, dan wordt het glas melkwit. Dat komt door de anijsolie, die niet in water oplost. Niet in één keer achteroverslaan dus, maar nippen tussen de hapjes door.
Zo pak je het aan als local
» Waar je moet zijn
Zoek een mezedopoleio of een ouzeri, zaken die zich juist op meze richten. Daar zit je goed. Mijd de toeristentaverna’s met grote foto’s van het eten op de gevel en een ober die je naar binnen praat; dat is bijna altijd een teken van middelmaat. Een eenvoudige zaak met een korte kaart en veel locals is het tegenovergestelde.
» Beste moment
Meze is een avondding, zeker in de zomer. Dan zit je buiten, met de tafel vol schaaltjes, tot diep in de avond. Ga niet te vroeg; in Griekenland eet men laat.
» Duur of goedkoop?
Meestal verrassend goedkoop, en je eet er goed van. Doordat je deelt, proef je veel zonder per persoon een vol bord af te rekenen. Bestel liever in rondjes dan alles in één keer: zo houd je het vers en blijf je niet met te veel zitten.
Wil je hier een hele reis omheen bouwen? Kijk dan eens bij de culinaire reizen van Foodreizen. En het mooiste decor voor een meze-avond is een tafel aan zee. Op het eiland Paros werkt Foodreizen samen met Onira Boutique Hotel, een fijne uitvalsbasis om ’s avonds in een dorpstaverna aan te schuiven. Bestel een paar mezedes, een glaasje ouzo erbij, en neem de tijd. Zo doe je het goed.
