wijnreis italië

Italië heeft niet één wijnstreek. Het heeft er tientallen, en ze zijn allemaal anders. Dat maakt een wijnreis door Italië zo boeiend, maar ook zo lastig om te plannen.

De bekendste regio’s zijn Piemonte in het noordwesten, Toscane in het midden en Sicilië in het zuiden. Maar ook Veneto, Umbria, Puglia en de Etna-regio trekken steeds meer wijnliefhebbers aan. Elk gebied heeft zijn eigen karakter, zijn eigen druivenrassen en zijn eigen manier van eten en leven.

Hieronder een overzicht van de meest bezochte wijnregio’s:

De lente en de herfst zijn veruit de beste seizoenen. Van april tot juni is het aangenaam warm, de wijngaarden staan er prachtig bij en je deelt de smalle landweggetjes niet met duizenden andere toeristen.

September en oktober zijn misschien nog mooier. Dan is het oogstseizoen, de vendemmia, en veel wijnboeren stellen hun domein open voor bezoekers. Je loopt letterlijk door de wijngaard terwijl er geoogst wordt, proeft de most nog voor die wijn wordt, en eet mee aan lange tafels met lokale wijnmakers. Dat is een ervaring die je in een restaurant niet koopt.

De zomer werkt ook, maar reken dan op warmte, drukte en soms gesloten wijnkelders, want wijnmakers hebben in augustus ook vakantie.

De drie delen van Italië voelen onderling zo anders dat je ze bijna als aparte landen kunt zien. Dat geldt voor de architectuur, de keuken en zeker voor de wijn.

Noord-Italië, en dan vooral Piemonte en het Lago di Garda-gebied, is de streek van de grote, serieuze wijnen. Barolo en Barbaresco staan hier bovenaan de hiërarchie. De landschappen zijn zacht, heuvelachtig en doordrenkt van verfijning. Het eten is rijker: truffels, hazelnoten, vleesbouillon, verse pasta. Een wijnreis in Noord-Italië spreekt mensen aan die wijn als een vak beschouwen.

Midden-Italië, met Toscane als middelpunt, combineert wijnbeleving met een overdaad aan cultuur. Florence, Siena, San Gimignano, de Crete Senesi, Montalcino: je rijdt van wijndomein naar kunststad en terug. De wijnen, Chianti, Brunello di Montalcino, Vino Nobile, zijn toegankelijk voor een breed publiek. Ook wie minder wijnkennis heeft, voelt zich hier thuis.

Zuid-Italië, van Puglia tot Sicilië, is het onontdekte deel van de Italiaanse wijnkaart. De druiven zijn hier andere dan in het noorden: Nero d’Avola, Primitivo, Negroamaro, Greco di Tufo. De wijnboeren zijn kleiner, de prijzen lager en de sfeer authentieker. Wie het toeristische circuit wil vermijden, rijdt naar het zuiden.

In Italië hoef je wijn, cultuur en eten niet te combineren, want ze zijn er al gecombineerd. Een wijnreis door Toscane betekent automatisch dat je door middeleeuwse dorpen rijdt. Een dag in Piemonte eindigt met truffelpasta. Een bezoek aan een wijnboer in Sicilië gaat bijna altijd gepaard met een uitgebreide lunch.

Wat je wel bewust kunt plannen: kookworkshops bij agriturismi, markten in lokale dorpen, bezoeken aan ambachtelijke producenten van kaas, olijfolie of vleeswaren. Veel wijnboeren werken samen met zulke producenten en kunnen je doorverwijzen.

Voor wie Italië ook cultureel wil verkennen: combineer Piemonte met een uitstap naar Turijn, Toscane met Florence of Siena, en Sicilië met Palermo of de Griekse tempels bij Agrigento. De wijngaard en de stad liggen in Italië nooit ver van elkaar.

Een lang weekend, vier of vijf dagen, is genoeg om één regio goed te verkennen. Je hebt dan tijd voor drie of vier wijnbezoeken, een markt, een dorpje, een goed restaurant en een middag op het terras met uitzicht over de heuvels.

Wil je twee regio’s combineren, dan is een week echt het minimum. Toscane en Umbria liggen dicht bij elkaar en zijn goed te combineren. Piemonte en het Lago di Garda is haalbaar als je bereid bent te rijden. Noord- en Zuid-Italië combineren in één trip werkt minder goed: dan spend je te veel tijd onderweg.

Voor wie langer wil: twee weken geeft ruimte voor verdieping. Je kunt dan op één plek blijven, de omgeving echt leren kennen en dezelfde wijnboer twee keer bezoeken. Dat levert heel andere gesprekken op dan een vluchtig bezoek.

Een wijnreis door Italië met de auto geeft vrijheid die je met een georganiseerde reis niet hebt. Hieronder drie routes die goed rijden, letterlijk en figuurlijk.

Route 1: De Langhe, Piemonte (4-5 dagen)
Vertrek vanuit Alba of Asti. Rij door de heuvels van de Langhe langs Barolo, Barbaresco en La Morra. Overnacht in een agriturismo met uitzicht over de wijngaarden. Eet witte truffel als het seizoen het toelaat.

Route 2: Chianti Classico, Toscane (5-7 dagen)
De klassieke route tussen Florence en Siena. De SS222, ook wel de Via Chiantigiana, is een van de mooiste wijnwegen van Europa. Tussenstops in Greve in Chianti, Panzano en Castellina. Combineer met een dag in Siena of een bezoek aan Montalcino.

Route 3: Etna en Oost-Sicilië (7-10 dagen)
Minder bezocht, maar des te interessanter. De Etna-regio is compact en rijdt snel. Combineer met de barok van Noto en Ragusa, en eindig aan de kust. Wijnbeleving plus cultuur plus zon: Sicilië geeft alles tegelijk.